ब्रेकिंग न्यूज: महाराष्ट्रातील ३ मोठी सरकारी मेडिकल कॉलेजेस संस्थांना आता ‘स्वायत्त’ दर्जा मिळण्याची शक्यता?!

महाराष्ट्राच्या आरोग्य आणि शिक्षण क्षेत्रात सध्या एका विषयाची जोरदार चर्चा सुरू आहे, ती म्हणजे राज्यातील तीन मोठ्या सरकारी वैद्यकीय महाविद्यालयांना (GMCs) स्वायत्तता (Autonomy) देण्याचा प्रस्ताव. हा निर्णय अद्याप ‘ड्राफ्ट’ (मसुदा) स्वरूपात असला, तरी विद्यार्थी आणि पालकांमध्ये चिंतेचे वातावरण पाहायला मिळत आहे.

नेमका प्रस्ताव काय आहे?

राज्य सरकारने मुंबईतील जे.जे. रुग्णालय (JJ Hospital), पुण्यातील बी.जे. मेडिकल कॉलेज (BJMC) आणि नागपूर मेडिकल कॉलेज यांसारख्या नामवंत संस्थांना स्वतःचे निर्णय घेण्याचे स्वातंत्र्य (स्वायत्तता) देण्याचा मानस व्यक्त केला आहे.

या प्रस्तावाचे दोन मुख्य पैलू आहेत:

• प्रशासकीय स्वातंत्र्य: महाविद्यालयांना स्वतःचा अभ्यासक्रम, भरती प्रक्रिया आणि विकासकामांचे निर्णय घेता येतील.
• आर्थिक स्वावलंबन: संस्थांना स्वतःचा निधी उभा करण्यासाठी अधिकार दिले जातील.

२. कोणती सरकारी विद्यापीठे स्वायत्त होणार?

खालील ३ प्रतिष्ठित सरकारी मेडिकल कॉलेजेस आता स्वायत्त संस्था म्हणून ओळखली जातील:

• ग्रांट गव्हर्नमेंट मेडिकल कॉलेज (GMC), मुंबई (JJ Hospital)
• बी. जे. गव्हर्नमेंट मेडिकल कॉलेज (BJMC), पुणे (Sassoon Hospital)
• शासकीय वैद्यकीय महाविद्यालय (GMCH), नागपूर

३. महाराष्ट्रातील विद्यार्थ्यांवर होणारा परिणाम

जागांचे नुकसान: सध्याच्या नियमांनुसार जागा कमी होणार नाहीत, परंतु स्वायत्ततेमुळे प्रवेश प्रक्रियेत आणि कोट्यामध्ये (Quota) बदल होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. कमी मार्क असलेल्या विद्यार्थ्यांना सरकारी कोट्यातून जागा मिळवणे कठीण होऊ शकते.

त्याचप्रमाणे, या महाविद्यालयांचे कोट्यातील शुल्क वार्षिक १० लाख रुपयांपासून ते २६ लाख रुपयांपर्यंत असण्याची शक्यता आहे.

फीसमध्ये वाढ: स्वायत्त संस्थांना स्वतःचे फी स्ट्रक्चर ठरवण्याचा अधिकार असतो. त्यामुळे सध्याची १.५ लाख ते २ लाख दरम्यान असलेली वार्षिक फी भविष्यात वाढू शकते.

महाराष्ट्रातील प्रमुख वैद्यकीय महाविद्यालयांचे शुल्क:

• सिम्बायोसिस मेडिकल कॉलेज फॉर वुमन, पुणे: हे महाविद्यालय केवळ महिलांसाठी असून याचे वार्षिक शुल्क साधारण १०,००,००० रुपये आहे.


• भारती विद्यापीठ (डीम्ड युनिव्हर्सिटी), पुणे: येथील शुल्क साधारण २१,२९,००० रुपये प्रति वर्ष इतके आहे.


• डी. वाय. पाटील मेडिकल कॉलेज, पुणे: हे महाराष्ट्रातील सर्वात महागड्या महाविद्यालयांपैकी एक असून याचे वार्षिक शुल्क २५,००,००० ते २६,५०,००० रुपयांच्या घरात आहे.


• एम.जी.एम. (MGM) मेडिकल कॉलेज, नवी मुंबई/छत्रपती संभाजीनगर: येथील शुल्क साधारण २०,००,००० ते २१,००,००० रुपये प्रति वर्ष आहे.

त्याचप्रमाणे, या महाविद्यालयांचे देशी (General/Merit) कोट्यातील शुल्क वार्षिक १० लाख रुपयांपासून ते २६ लाख रुपयांपर्यंत असण्याची शक्यता आहे.